vrede
'Ik ken jou, jij bent niet moordzuchtig' 1
sluiten

'Ik ken jou, jij bent niet moordzuchtig'

Dubbelinterview met Nir Oren en Khaled Aboe Awward van Parents Circle

Ze hebben alle reden elkaar te haten. Toch zijn ze vrienden. Nir Oren, Israeli, en Khaled Aboe Awward, Palestijn, vertelden in een diepgravend dubbelinterview voor het dagblad Trouw over een complexe relatie. 'Als mens is Nir mijn goede vriend. Maar als Israeli is hij mijn vijand.' Met toestemming van de auteur en de redactie van Trouw nemen wij het artikel hier over.

Wilfred van de Poll

De een komt uit Hebron, de ander uit Tel Aviv. Het Palestijns‑Israelische conflict sloeg diepe wonden in hun leven. En toch zitten de Palestijnse Khaled Aboe Awwad (46) en de Israelische Nir Oren (50) als goede vrienden en collega's naast elkaar.

Ze leerden elkaar kennen via het werk van Parents Circle‑Families Forum, een organisatie die zowel Israeli's als Palestijnen die familieleden hebben verloren door het conflict, bij elkaar brengt. De organisatie heeft twee kantoren: in Tel Aviv en in Oost‑Jeruzalem. Er zijn ook twee directeuren. Dat zijn Aboe Awwad en Oren. Ze zijn in oktober in Nederland om de tentoonstelling Getekende levens te openen en zitten in een vergaderkamer met kale muren en tl‑verlichting, ergens in het labyrint van gangen en trappen van het Landelijk Dienstencentrum van de Protestantse Kerk in Nederland. De setting is misschien zakelijk, het gesprek is dat allerminst. Soms vlamt het, met Semitische vurigheid, onverhoeds op. Ze gaan hartelijk met elkaar om, maar onder de oppervlakte broeit van alles: pijn, schuldgevoel, lastige vragen.

Khaled Aboe Awwad komt uit Beit Oemar, een dorpje boven Hebron. Op 16 november 2000, twee maanden na het uitbreken van de tweede intifada, reed een Israelische legerjeep het dorp binnen. Kinderen bekogelden de jeep met stenen. 'Mijn broer Yoessoef, 31 jaar oud, belandde met zijn auto precies tussen de kinderen en de Israelische soldaten in', vertelt Aboe Awwad. De kinderen stopten met gooien, maar toen begon een van die soldaten stenen te gooien. 'Yoessoef stapte uit en vroeg de soldaat waarom hij dat deed. "Houd je mond", snauwde de soldaat. "Maar waarom doe je dit?" hield Yoessoef aan, "waarom?"'
Aboe Awwad is even stil. Met vlakke stem: 'De soldaat liep naar Yoessoef toe, zette zijn pistool op Yoessoefs slaap. En schoot.'
Yoessoefs dood kwam als een schok, zegt Aboe Awwad. 'De eerste dagen na zijn dood dacht ik aan niets anders dan aan wraak. Ik ondervroeg iedereen die het gezien had: hoe gebeurde het, hoe zag die soldaat eruit?'
Oren zucht. 'Aboe Awwads verhaal maakt me verdrietig. En ik voel me ook schuldig. Het is geen persoonlijke schuld, maar ik voel me in zekere zin wel verantwoordelijk. Kijk, de soldaat die Yoessoef neerschoot, dat was een killer. Dat ben ik niet. Hij hoort bij mijn volk, maar ik voel meer verwantschap met Aboe Awwad dan met die soldaat.'

Maar u hebt zelf toch ook in het leger gezeten?
Oren: 'Ja, en ik was ook gestationeerd op de Westelijke Jordaanoever. Ik heb dingen gedaan waar ik niet trots op ben. Ik voelde ook wat macht met je kan doen, hoe die je naar het hoofd kan stijgen. Maar ik denk niet dat ik iemand zo koelbloedig zonder reden zou kunnen vermoorden.'
'Koelbloedig...', mompelt Aboe Awwad. Bruusk staat hij op van zijn stoel. Hij hurkt neer op de vloer, heft zijn armen op in een ontzet gebaar en kijkt zijn gesprekspartner aan.
'Meteen nadat hij mijn broer door het hoofd had geschoten, ging die soldaat zo op de grond zitten. Trillend. Waarom denk je dat hij dat deed?' vraagt hij.
'Weet ik het?' antwoordt Oren. En, na een lange stilte: 'Hij is een mens. Hij heeft gevoel.'
Aboe Awwad zucht. 'Precies. Maar jullie geven hem een positie die te zwaar is voor een mens: ongelimiteerde macht zonder de plicht tot verantwoording. Vind je het gek dat ze corrumperen?' Hij kijkt Oren indringend aan en vervolgt: 'Kijk, ik ken jou. Ik weet dat je niet moordzuchtig bent. Maar ik weet niet zeker of jij niet tot hetzelfde in staat zou zijn.'

Nir Oren woont in Herzliya, een voorstadje van Tel Aviv. Ook in zijn leven sloeg het conflict een rauwe wond. Op maandagochtend 24 juli 1995 stapte zijn zestigjarige moeder in de bus. Lijn 5 naar het centrum van Tel Aviv.
'Zij ging elke week met vriendinnen wat drinken in de stad. Het was een rit van maar tien minuten; de zelfmoordenaar stapte waarschijnlijk een paar haltes na haar in. Mijn moeder moet dicht in zijn buurt hebben gezeten, want ze was op slag dood.' Spijkers in de bom hadden haar lichaam doorboord. Er kwamen vijf anderen om.
Oren: 'Toen ik bij thuiskomst van mijn werk het nieuws hoorde, voelde ik niet alleen pijn, maar vooral woede. Een jeukend gevoel in je handen: je wilt wat doen, maar wat? Het is heel gemakkelijk om die woede te laten ontvlammen.'
En dat is waar de media en de politici op uit waren, zegt Oren. 'We kregen veel aandacht. In Yedioth Ahronoth, de grootste krant van het land, was de voorpagina eraan gewijd, plus de zes achtereenvolgende pagina's ‑ een pagina per familie.'
Het was een publieke dood, vertelt Oren. 'Het was niet de dood van mijn moeder, maar van een Israeli. Een Israeli afgeslacht door een Palestijn.'
Orens gezin besloot geen journalisten of politici toe te laten bij de begrafenis.
'Dat was best uitzonderlijk, want op de andere begrafenissen waren er wel politici. Opruiende speeches hielden die: kijk eens wat de Arabieren ons aandoen! We moeten terugslaan!'

Wel heel begrijpelijk, terug willen slaan.
Oren: 'Dat is het zeker. Ik heb ook moeten vechten om mijn pijn niet om te laten slaan in woede, haat of wrok. Het is veel makkelijker om boos te zijn dan verdrietig. Woede richt zich op een ander, geeft de pijn een object, terwijl verdriet binnenin je zit. In je verdriet ben je machteloos. Want je kunt er niets meer aan doen. Mijn moeder komt niet meer terug, hoeveel Palestijnen ik ook zou doden.' Relativerend vervolgt hij: 'Die zelfmoordenaars vormen een minderheid. Er zijn er tot nu toe twee‑ tot driehonderd geweest. Op drie miljoen Palestijnen. Ik zeg tegen mijzelf: het waren niet "de" Palestijnen die mijn moeder hebben vermoord. Het was er één, en hij was een extremist.'
Aboe Awwad maakt een vergelijkbaar onderscheid. 'Ik heb geen probleem met alle Israeli's. De kolonisten, de mensen die mijn land bezetten: dat zijn mijn vijanden. Een extremistische minderheid. Waarom zou ik iets hebben tegen mensen die in Tel Aviv wonen? Dat is hun land, mijn land ligt op de Westelijke Jordaanoever.'


SASKIA WEISHUT-SNAPPER PEINTISSERIES
textiele kunst en mixed media, voorts keppeltjes, tefille omslagen, parochot,choepot etc. www.saskia.weishut.com saskia@weishut.com

Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl
Kaits is een stichting voor Israelische cultuur in Nederland en biedt verschillende activititen: taalcursusssen, artstieke en cretieve workshops, films, museum tours, lezingen en cursussen, theater, viering van de Joodse feesten en veel meer.

Wat een verrassing: JOODS BED AND BREAKFAST in AMSTERDAM en wel in west vlak bij Sjoel West. Plaats voor 3 personen ( 1 kind) in ruime kamer op de 3e etage ( trappen )met eigen w.c., badkamer, koelkast, radio, koffie/thee fasciliteit en heerlijke rust. 25 euro p.p. per nacht. Ontbijt op aanvraag en is kosjer z.n. Bereik: tram 1 en 17 halte Surinameplein. Bus 15 halte Corantijnstraat. Ringweg uitgang 106. mail erwin5770@gmail.com

[www.autorenaissance.nl]
Heb je een facebookprofiel en weet je eigenlijk verder niets van facebook af ? Ben je een zelfstandige en wil je een fanpagina aanmaken ? Wil je dat ik voor jou je fanpagina bijhoud ? Heb je vragen over andere sociale media ? Mijn naam is Ronieth Ilsar en ik help je met plezier tegen redelijke prijzen. Ik heb verschillende cursussen sociale media gedaan en heb veel ervaring. Stuur een mailtje naar ilro1965@gmail.com
................................................................. ......OPROEP...KUNSTENAARS...... ................................................................. ....................doe mee aan...................... ..............www.sendasmile.com............ ................................................................. .........KUNST&HALLOJOODS........ ..........voor GOEDE DOELEN.......... ................................................................. .........zie PRIKBORD>oproep........... .................................................................

YAD ELIE, een non-profit organisatie, geeft hongerige Joodse en Arabische schoolkinderen kans op een betere toekomst middels verantwoorde maaltijden. YAD ELIE heeft u nodig om hen te helpen!