boekbespreking
De Verlatene
sluiten

DE VERLATENE

De Joodse elementen in mijn kindertijd zijn op de vingers van een hand te tellen, maar ze waren toch belangrijk. Ik groeide op in een gemengd gezin (moeder Joods, vader afvallig protestants) waar om principiele en praktische redenen niet aan godsdienst werd gedaan. Wij kinderen kregen een humanistische opvoeding, inclusief de informatie dat sommige mensen in God geloofden en dat wij daarom niet mochten vloeken. Toch glipte het Jodendom door de kieren naar binnen: rondom Pesach bracht mijn tante Eef (z.l.) niet alleen roze en witte suikeren paaseitjes maar ook matses, die we aten met dik boter en bruine basterdsuiker.
Rondom Rosj Hasjana verschenen er miniatuur potjes honing, ook via mijn tante. Uit Israel kwamen zionistische boekenleggers en blauwgroene stenen uit Timna.
Maar wat het meeste indruk op mijn kinderziel maakte, was een boek dat ik uit de boekenkast van mijn ouders pakte; ‑ want ik was zo'n kind waar Annie M.G. Schmidt over heeft geschreven, zo'n kind dat altijd hongerig op zoek is naar leesvoer, naar een mals groen blaadje tussen dorre ritselende geschriften. En zo las ik "De Verlatene" van Carry van Bruggen. Het is een zgn. 'tendensroman' waarin de schrijfster de teloorgang van een star vooroorlogs Jodendom uitbeeldt via de ontwikkeling van vier kinderen uit het orthodoxe gezin Lehrer: Jozef, Esther, Daniel en Roosje.
Ik vereenzelvigde me beurtelings met de hoofdpersonen: Jozef die een 'liberaal' meisje trouwt en door zijn vader wordt verstoten; de naar luxe verlangende Esther die bezwijkt voor de avances van een rijke oudere man, later tot prostitutie vervalt en tenslotte geestesziek weer thuiskomt; de gewetensvolle Daniel die gaat studeren en langzamerhand, met pijn, zijn geloof verliest; en Roosje, het jongste meisje dat verliefd wordt op een niet‑joodse bibliothecaris en in de roes van haar verliefdheid haar oude vader op Seideravond in de steek laat.
Ondanks deze toch wat somber stemmende ontwikkelingen maakten de beschrijvingen van de Seideravond, met het sneeuwwitte tafellaken, de zoete rozijnenwijn en het door Roosje stiekem uitgespuugde bittere brokje mierikswortel, grote indruk op me.
Ik heb "De Verlatenen" vele keren gelezen, voor mij was het de Tenach van mijn kinderjaren en ik heb het wat verbleekte, donkerblauw gebonden boek nog steeds ‑ het staat nu in mijn Lundia boekenkast in Jeruzalem. Dankjewel, Carry van Bruggen.

Eva van Sonderen
Carry van Bruggen: De Verlatene. Een roman uit het Joodsche leven. N.V. Wereldbibliotheek, Amsterdam, 1937.


SASKIA WEISHUT-SNAPPER PEINTISSERIES
textiele kunst en mixed media, voorts keppeltjes, tefille omslagen, parochot,choepot etc. www.saskia.weishut.com saskia@weishut.com

Wat een verrassing: JOODS BED AND BREAKFAST in AMSTERDAM en wel in west vlak bij Sjoel West. Plaats voor 3 personen ( 1 kind) in ruime kamer op de 3e etage ( trappen )met eigen w.c., badkamer, koelkast, radio, koffie/thee fasciliteit en heerlijke rust. 25 euro p.p. per nacht. Ontbijt op aanvraag en is kosjer z.n. Bereik: tram 1 en 17 halte Surinameplein. Bus 15 halte Corantijnstraat. Ringweg uitgang 106. mail erwin5770@gmail.com
[www.autorenaissance.nl]


Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl

Heb je een facebookprofiel en weet je eigenlijk verder niets van facebook af ? Ben je een zelfstandige en wil je een fanpagina aanmaken ? Wil je dat ik voor jou je fanpagina bijhoud ? Heb je vragen over andere sociale media ? Mijn naam is Ronieth Ilsar en ik help je met plezier tegen redelijke prijzen. Ik heb verschillende cursussen sociale media gedaan en heb veel ervaring. Stuur een mailtje naar ilro1965@gmail.com
Kaits is een stichting voor Israelische cultuur in Nederland en biedt verschillende activititen: taalcursusssen, artstieke en cretieve workshops, films, museum tours, lezingen en cursussen, theater, viering van de Joodse feesten en veel meer.

................................................................. ......OPROEP...KUNSTENAARS...... ................................................................. ....................doe mee aan...................... ..............www.sendasmile.com............ ................................................................. .........KUNST&HALLOJOODS........ ..........voor GOEDE DOELEN.......... ................................................................. .........zie PRIKBORD>oproep........... .................................................................


YAD ELIE, een non-profit organisatie, geeft hongerige Joodse en Arabische schoolkinderen kans op een betere toekomst middels verantwoorde maaltijden. YAD ELIE heeft u nodig om hen te helpen!