thora en meer
PESACH SEIDER VERKLARINGEN RABBIJN R. EVERS 2
sluiten

Ware vrijheid
Het probleem van de vrije wil heeft filosofen uit alle eeuwen bezig gehouden. Moderne mensen zoeken ongeremde vrijheid. We voelen ons vrij als we onze eigen levensdoelen mogen kiezen. Een beperking in middelen noemen wij geen onvrijheid. Toch is het fysieke lichamelijke leven zeer beperkend. Er bestaat een prijs voor alles. Iedere menselijke keuze is een afweging van het doel en de middelen. Wat doet een mens als hij zich alles kan veroorloven? Dan kiest hij alleen datgene wat hij werkelijk wil. En wat indien hem vrijwel niets kan schelen? De enige die werkelijk vrij kan kiezen is degene die nergens aan gebonden is. Op Seideravond vieren wij de matsa, ellende en vrijheid ineen. Want de matsa is 'lechem onni' brood der ellende, maar ook 'lechem sjeoniem alav dwariem harbé' ‑ brood waar we veel over vertellen, over onze vrijheid. Matsa is ellende en vrijheid ineen, ontzegging van alles en tegelijkertijd onze vrijheid. Hij, die zonder iets kan, is het meest vrij.

Bereidheid te veranderen
Eigenlijk moet de matsa gegeten worden 'met de lendenen omgord, wandelschoenen aan en een wandelstok in de hand". Het duidt op een constante bereidheid van plaats of ingenomen positie te veranderen. In de Spreuken der Vaderen (Pirké Awot) staat, dat alleen hij, die constant bezig is met Tora, werkelijk vrij is.

Doel van de uittocht
Wat is dat Tora? De Tora was het doel van de uittocht. Tora in de diepste zin betekent een voortdurend najagen van de Enige Echte Waarheid, objectief zonder vooroordeel en bias. Het moeilijkste voor de mens is zichzelf te veranderen; ook de vrije mens kost het enorme moeite om af te stappen van zijn eigen ideeën en geloofjes, gewoontes en opvattingen. Hij moet bereid zijn zijn eerdere zienswijzen opnieuw te evalueren en steeds nieuwe uitgangspunten te kunnen kiezen. En dit is het eenvoudigst indien hij letterlijk nergens aan vast zit, ook niet aan de meest allerdaagse zaken als brood. 'Als de Joden maar een moment geaarzeld hadden uit te trekken uit Egypte waren ze niet verlost', zeggen onze Wijzen. Matsa is ongecompliceerdheid, constant jezelf durven toetsen. Waarheid is nergens aan gebonden.

Omgang met het negatieve
Met de matsa eten wij maror, het bitterkruid. Seideravond leert ons ook hoe wij moeten omgaan met het negatieve in de wereld. Het eten van maror is op zichzelf geen Toraverplichting. Wij zijn niet uit op lijden. Toch zien wij ook de positieve kanten van de problemen, die wij in de loop der eeuwen ondervonden hebben. Het is een deel van ons feest¬‑dankmaal. Wij gaan de moeilijkheden niet uit de weg maar gaan door, door een groeiproces, dat ons uiteindelijk terugvoert tot de Waarheid. Dit was de totaliteit van de Egyptische 'experience'.

Spiraal in de tijd
De Maharal van Praag zag het fenomeen tijd niet als een lange doorlopende lijn maar als een spiraal, die steeds verder en hoger voert. Ieder jaar passeren wij weer dezelfde gebeurtenissen, die iedere generatie van ons volk heeft doorgemaakt. Het is een 'back to the roots' in opgaande beweging. De aantrekkingskracht van Pesach ligt juist in de ontmoeting met onszelf en onze oorsprong: vrijheid door gebondenheid aan het Hogere.

"Kaddeesj oeRechats: heilig je en was je"
De Seider is opgebouwd uit 15 stadia, die allen door trefwoorden worden gekarakteriseerd. De eerste stadia heten 'kaddeesj oerechats".
In de vijftien stadia van de Seider is een duidelijke lijn van stijgende religiositeit herkenbaar. Het is interessant om Kaddeesj oeRechats eens nader onder de loep te nemen, omdat hier sprake is van een duidelijke afwijking van de normale patroon. Normaal moet men zich eerst geestelijk reinigen, voordat men kan spreken van spirituele stijging, het doel van het Jodendom. Zo staat er ook in de Psalmen "wendt u eerst af van het kwade en doe dan het goede" (4: 15). Wij mogen niet verwachten, dat wij kedoesja (heiligheid) kunnen bereiken voordat we ons minder fraaie gedrag hebben laten varen. Het heeft weinig zin om te proberen je schoon te wassen, terwijl je nog in de modder wentelt. Men kan pas mooie kleren aantrekken wanneer alle viezigheid weggewassen is.
Exodus is een uitzondering
De Exodus was een uitzondering op deze regel. In Egypte was het Joodse volk zijn spiritualiteit en vrijheid kwijtgeraakt. Zij hadden de Egyptische afgoderij uit hun omgeving overgenomen. Met het slachten van het Pesachlam verwierpen ze het Egyptische polytheïsme. Maar nog voordat ze de decadentie van hun meesters waren ontstegen, ontvingen ze een G'ddelijke openbaring, die zo groot was dat onze Geleerden zeggen: "Bij de splitsing van de Rode Zee ervoer zelfs de geringste burger meer profetische openbaring dan de profeet Jechezkeel" (Mechilta).
Wonderlijk! Bij de Exodus was het dus mogelijk om de grootste G'ddelijke openbaringen te ervaren nog voordat men zich gereinigd had in spiritueel opzicht. Dit is een belangrijke les. Veel mensen stellen dat het weinig zin heeft "om nu mijn levensstijl te gaan veranderen, omdat ik te ver verwijderd ben van het Jodendom. Wanneer ik nu iets uit de Tora in acht ga nemen, zou dat hypocriet zijn". Onjuist! Het één sluit het ander niet uit. Met oprechte tesjoewa kan men veel veranderen. De Talmoed vertelt van een grote zondaar, die na één serieuze poging om tot inkeer te komen, toegelaten werd tot Gan Eden (het Paradijs).
Waarom was G'd zo gewillig voor het Joodse volk? Omdat onze voorouders bereid waren Egypte te verlaten in het kielzog van Mosje Rabbenoe naar een verlaten woestijn waar geen voedsel noch water was. De profeet Jeremia (2: 2) verwoordt dit zo treffend: "Ik herinner mij de liefde van jullie jeugd, toen jullie mij volgden in de woestijn, een ongezaaid land". Het herinneren van de uittocht uit Egypte is dus een dagelijkse spirituele ervaring van vernieuwing en hoop.
Chag haMatsot ‑ het feest van de matsot
Wanneer wij over het feest van de Uittocht spreken, hebben wij het over Pesach. De Tora noemt het echter "het feest van de Matsot". Kennelijk bestaat er een verschil in benadering vanuit de optiek van 'Boven' en die van de mensen. Rabbi Levi Jitschak van Berditschev legt uit, dat matsa de totale opoffering symboliseert van de Joden voor G'd. Dit staat ook aangeduid in de pasoek (vers), waar beschreven wordt dat het Joodse volk Egypte overhaast verliet, geen tijd had om het deeg te laten rijzen en geen proviand voor onderweg meenam (Exodus 12: 39). Zo sterk was het vertrouwen in G'd, dat zij nauwelijks voedsel of water meenamen.


YAD ELIE, een non-profit organisatie, geeft hongerige Joodse en Arabische schoolkinderen kans op een betere toekomst middels verantwoorde maaltijden. YAD ELIE heeft u nodig om hen te helpen!

Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl
[www.autorenaissance.nl]
Kaits is een stichting voor Israelische cultuur in Nederland en biedt verschillende activititen: taalcursusssen, artstieke en cretieve workshops, films, museum tours, lezingen en cursussen, theater, viering van de Joodse feesten en veel meer.
Wat een verrassing: JOODS BED AND BREAKFAST in AMSTERDAM en wel in west vlak bij Sjoel West. Plaats voor 3 personen ( 1 kind) in ruime kamer op de 3e etage ( trappen )met eigen w.c., badkamer, koelkast, radio, koffie/thee fasciliteit en heerlijke rust. 25 euro p.p. per nacht. Ontbijt op aanvraag en is kosjer z.n. Bereik: tram 1 en 17 halte Surinameplein. Bus 15 halte Corantijnstraat. Ringweg uitgang 106. mail erwin5770@gmail.com



SASKIA WEISHUT-SNAPPER PEINTISSERIES
textiele kunst en mixed media, voorts keppeltjes, tefille omslagen, parochot,choepot etc. www.saskia.weishut.com saskia@weishut.com

Heb je een facebookprofiel en weet je eigenlijk verder niets van facebook af ? Ben je een zelfstandige en wil je een fanpagina aanmaken ? Wil je dat ik voor jou je fanpagina bijhoud ? Heb je vragen over andere sociale media ? Mijn naam is Ronieth Ilsar en ik help je met plezier tegen redelijke prijzen. Ik heb verschillende cursussen sociale media gedaan en heb veel ervaring. Stuur een mailtje naar ilro1965@gmail.com
................................................................. ......OPROEP...KUNSTENAARS...... ................................................................. ....................doe mee aan...................... ..............www.sendasmile.com............ ................................................................. .........KUNST&HALLOJOODS........ ..........voor GOEDE DOELEN.......... ................................................................. .........zie PRIKBORD>oproep........... .................................................................