thora en meer
PESACH SEIDER VERKLARINGEN RABBIJN R.EVERS 3
sluiten

Lof over en weer
Aan de andere kant duidt het woord Pesach op de wonderlijke redding, waarbij G'd de eerstgeborenen van Egypte trof, maar de huizen van de Israëlieten spaarde door "er overheen te lopen" (Exodus 12: 13). Het woord Pesach betekent 'ergens overheen stappen'.
G'd en het Joodse volk prijzen elkaar over en weer. De Tora beschrijft het Pesachfeest als het feest van de matsot, hetgeen de loyaliteit van de mens benadrukt. Wij op aarde benoemen het feest als Pesach (passeren, overheen stappen) om het G'ddelijke wonder te herinneren. Op deze manier leren we ons op een positieve manier uit te drukken, waarbij we altijd de verdienste van de ander benadrukken.

Ik hoop dat deze Hagada moge bijdragen aan een verdieping van de herbelevenis van de Exodus uit Egypte!
Lesjana haba'a bieroesjalajiem habenoeja!
Rabbijn Mr. Drs. R. Evers
VERANTWOORDING
Veel heb ik geleerd van mijn leraren, maar meer uit de verschillende Joodse werken die ik bij het vervaardigen van deze Hagada geraadpleegd heb. De vele verschillende verklaringen zijn vrijwel alle afkomstig uit de werken, die vermeld worden in de rubriek 'Geraadpleegde Literatuur'.

I. SEIDERSCHOTEL ‑ INGREDI╦NTEN

I.1 VERSCHILLENDE INDELINGEN
De Seiderschotel is het eerste wat we tegenkomen. Op onze Nederlandse Seiderschotel liggen de drie matsot, Koheen, Levi en Jisra'eel, onder het bovenvlak.
Maar er zijn ook andere manieren om de Seiderschotel op te stellen. De Rema, Rabbi Mosjé Isserles (1520 1575) legde de drie matsot op de Seiderschotel. Hij begon rechtsvoor met karpas (peterselie) en hiervoor met mee melach (zout water), omdat we deze het eerst tegenkomen in de Seiderviering. Daarna de drie matsot, bovenop de Seiderschotel; daarboven de maror en de charosset omdat die pas na de matsa worden gegeten. Daarna, dus het meest veraf van degene die de Seider leidt, liggen zero'a en beetsa, het beentje en het ei.
Onze Seiderschotel in Nederland volgt gedeeltelijk de opvatting van de ArieZal, de grote kabbalist, die ook de drie matsot onder de zero'a, beetsa, maror, karpas en de charosset plaatste. Wij hebben drie matsot. De Gaon van Wilna had slechts twee matsot op de Seiderschotel en brak de bovenste.

Seiderschotel: conflicterende symbolen
Pesach is het feest van spiritualiteit. Conflicterende ideeën kunnen naast elkaar bestaan. Onze Seidertafel ligt er vol van. Symbolen van vrijheid en slavernij liggen door elkaar. Wij eten droge matse, brood van slaven en bittere kruiden om onze onderdrukking te herinneren. Toch leunen wij en dopen appetizers in als teken van vrijheid en voornaamheid. Hoe kunnen we deze tegenstrijdigheden met elkaar verenigen? Wij hoeven niet alle conflicten te harmoniseren. Ons begrip vrijheid is anders dan wat men daar normaal onder verstaat. Echte vrijheid is in moderne opvattingen totale harmonie en volledige afwezigheid van alle onmin en strijd. Deze toestand van eeuwige harmonie bestaat niet in de praktijk. Het Joodse vrijheidsconcept is leven met stress en in staat zijn om het heil te vinden, ondanks alle conflicten.

I.2 MATSOT
Op de Seiderschotel liggen drie matsot. Twee matsot zijn bestemd voor lechem misjne (dubbel brood), zoals wij elke Sjabbat of Jom Tov gewend zijn over lechem misjne de beracha (zegening) hamotsie uit te spreken.
De derde matsa is een symbool van awdoet (slavernij) en ook van cheroet (vrijheid). Deze matsa is zowel:

1) 'lechem onni of lachma anja' ‑ brood der ellende,
als:

2) 'lechem sjeoniem alav dewariem harbé ‑ brood waarover we veel dingen vertellen over de uittocht uit Egypte.

I.3 MAROR ‑ BITTER KRUID
Maror herinnert ons aan de bitterheid van de slavernij. Tegenwoordig is maror niet meer verplicht volgens de Tora maar volgens de Rabbijnen. Maror staat wel vermeld in de Tora maar is afhankelijk van het Pesachoffer: nu er geen Pesach offer meer is, is maror niet meer verplicht volgens de Tora.
Volgens de Rabbijnen is maror echter nog steeds verplicht, omdat het een herinnering is aan de bitterheid.
De Talmoed noemt drie soorten kruiden die geschikt zijn om te gebruiken als maror:

1) 'chazeret' = ' chassa', Romeinse sla met lange, donkere bladeren. Deze sla is in het begin niet bitter maar de nasmaak is wel bitter. Het is een symbool voor ons verblijf in Egypte: aan het begin was het nog niet zo 'bitter' maar na verloop van tijd werd het erger en erger. Het probleem van Romeinse sla is, dat er veel kleine insecten in de bladen zitten, die moeilijk te verwijderen zijn. Het eten van de kleinste organismen is door de Tora verboden. Als men de insecten niet kan verwijderen, kan men beter geen Romeinse sla nemen.

2) 'olsjien' = rauwe andijvie.

3) 'tamcha' =mierik of mierikswortel. Bij mierik is het bijna onmogelijk om een olijfgrootte (19,29 gram) binnen twee of vier minuten op te eten.

I.4 ZERO'A ‑ BEENTJE
Zero'a is het beentje, ter herinnering aan het Pesachoffer. We nemen hiervoor het schouderbeen van een lam. Anderen nemen een vogelvleugel. Rabbenoe Manoach zegt dat dit beentje de middag voor de Seideravond geroosterd moet worden, net zoals het Pesach offer dat dan gebracht zou moeten worden. Het beentje mag niet worden weggegooid maar moet op Jom Tov opgegeten worden.

I.5 BEETSA ‑ EI
Het ei mag gebraden of gekookt worden.
Behalve dat dit ei een herinnering aan het Chagiega (feestoffer) is, is het ei ook een teken van rouw. Wij rouwen om de verwoesting van de Tempel waardoor wij het feestoffer niet meer kunnen brengen.
Een ei is het teken van rouw, omdat het geen opening heeft net zoals een rouwende, die als het ware geen mond heeft, omdat hij van verdriet niet kan praten.
Het ei is rond net zoals het rad van rouw. De rouw draait door de wereld en we hebben heel erg pech als het ons raakt.
Het ei is tevens te vergelijken met het Joodse volk hoe harder je het 'kookt' en vervolgt, hoe sterker en weerbaarder het wordt.

I.6 CHAROSSET ‑ MENGSEL
Charosset is een mengsel van rozijnen, amandelen, appelen, noten, wijn en kaneelstokken. Dit mengsel doet denken aan charsiet (steen of klei), waarmee de Joden moesten werken in Egypte.
Wijn is als herinnering aan het bloed, de kaneelstokken zijn een herinnering aan het stro en de appelen zijn een herinnering aan de vrome vrouwen, die in de appelboomgaarden bevielen om zo hun baby's voor de Egyptenaren verborgen te houden.


Wat een verrassing: JOODS BED AND BREAKFAST in AMSTERDAM en wel in west vlak bij Sjoel West. Plaats voor 3 personen ( 1 kind) in ruime kamer op de 3e etage ( trappen )met eigen w.c., badkamer, koelkast, radio, koffie/thee fasciliteit en heerlijke rust. 25 euro p.p. per nacht. Ontbijt op aanvraag en is kosjer z.n. Bereik: tram 1 en 17 halte Surinameplein. Bus 15 halte Corantijnstraat. Ringweg uitgang 106. mail erwin5770@gmail.com
YAD ELIE, een non-profit organisatie, geeft hongerige Joodse en Arabische schoolkinderen kans op een betere toekomst middels verantwoorde maaltijden. YAD ELIE heeft u nodig om hen te helpen!

[www.autorenaissance.nl]


Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl Coaching op essentie met Joodse ondertoon www.jessiedewind.nl advies@jessiedewind.nl


Kaits is een stichting voor Israelische cultuur in Nederland en biedt verschillende activititen: taalcursusssen, artstieke en cretieve workshops, films, museum tours, lezingen en cursussen, theater, viering van de Joodse feesten en veel meer.
................................................................. ......OPROEP...KUNSTENAARS...... ................................................................. ....................doe mee aan...................... ..............www.sendasmile.com............ ................................................................. .........KUNST&HALLOJOODS........ ..........voor GOEDE DOELEN.......... ................................................................. .........zie PRIKBORD>oproep........... .................................................................
SASKIA WEISHUT-SNAPPER PEINTISSERIES
textiele kunst en mixed media, voorts keppeltjes, tefille omslagen, parochot,choepot etc. www.saskia.weishut.com saskia@weishut.com


Heb je een facebookprofiel en weet je eigenlijk verder niets van facebook af ? Ben je een zelfstandige en wil je een fanpagina aanmaken ? Wil je dat ik voor jou je fanpagina bijhoud ? Heb je vragen over andere sociale media ? Mijn naam is Ronieth Ilsar en ik help je met plezier tegen redelijke prijzen. Ik heb verschillende cursussen sociale media gedaan en heb veel ervaring. Stuur een mailtje naar ilro1965@gmail.com